Een audit die veel geld kan opbrengen

De energie-efficiëntie van je woning boosten. Het klinkt verleidelijk en wordt zelfs aangeraden. Maar hoe doe je dit? Waar begin je? En vooral, wat gaat het je kosten? Een goed gevoerde energieaudit brengt een antwoord op al deze vragen.

Wat is een audit?

Een energieaudit geeft een advies over de globale energiekwaliteit van een bestaande eengezinswoning.

Wanneer men het tot voor kort over energie-efficiëntie van gebouwen had, werd in hoofdzaak verwezen naar de thermische isolatie. De EPB-reglementering houdt echter ook rekening met een aantal andere factoren: warm water, verwarmings- en koelingsinstallaties, verlichting, zonnetoevoer, invloed van de aanpalende gebouwen, problemen van oververhitting, enz. Deze nieuwe reglementering gaat dus veel verder dan de geldende regels, en de auditors of deskundigen houden daar rekening mee.

Waarom een audit?

Eerst en vooral omdat de Europese richtlijn 2002/91/EG, de zogenaamde EPB-richtlijn (Energieprestatie van gebouwen), die officieel van toepassing is in de drie gewesten van het land, de lidstaten verplicht een evaluatiesysteem van bestaande gebouwen in te voeren. Vervolgens omdat het 'energiecertificaat' tegenwoordig verplicht is bij elke verkoop of verhuur. De eigenaars van bestaande woningen moeten een audit laten uitvoeren wanneer ze over dit certificaat willen beschikken en dienen dit verplicht bij de andere wettelijke documenten te voegen.

Deze regel is in Vlaanderen al sinds 1 november 2008 in voege bij verkoop en sinds 1 januari 2009 bij verhuur, in Wallonië sinds mei 2010 en sinds juli 2011 in Brussel. Belangrijk te vermelden is dat een audit onontbeerlijk is voor de toekenning van bepaalde premies, zoals die voor muurisolatie, vloerisolatie enzovoort.

Naast alle wettelijke verplichtingen kan een energieaudit echter ook nuttig zijn voor al wie zijn woning energie-efficiënter wil maken en op die manier zijn factuur wil verminderen.

Voor wie?

Het is een vrijwillige procedure die zich zowel tot eigenaars als tot huurders richt, en van toepassing is voor alle eengezinswoningen (in Wallonië moet de bouw van de woning verplicht van voor 1996 dateren). Een energieaudit is in dit stadium niet verplicht voor afzonderlijke appartementen, maar kan wel worden uitgevoerd voor een appartementsgebouw wanneer de eigenaar of de syndicus dat vraagt.

Zo heeft de energieaudit in Vlaanderen slechts betrekking op eengezinswoningen, met uitsluiting van appartementen en collectieve wooneenheden. In Brussel kan de audit echter ook worden uitgevoerd bij woningen die tot maximaal 3 appartementen werden verbouwd en minder dan 10 jaar oud zijn op de datum van de aanvraag.

Tot wie kan je je richten?

In het kader van de Europese richtlijn hebben de gewesten een aantal energiedeskundigen opgeleid waarop particulieren een beroep kunnen doen. Vlaanderen leidde zo sinds 2006 meer dan 200 erkende deskundigen op die een energieadviesprocedure (EAP) van residentiële gebouwen op haar grondgebied kunnen uitvoeren. De lijst van deskundigen is beschikbaar op de site van het VEA (Vlaams Energieagentschap), een onafhankelijke instelling verbonden aan het Vlaams Ministerie van Leefmilieu.

In Brussel is het het Brussels Energieagentschap (ABEA) dat bevoegd is om de audits uit te voeren.

In Wallonië zijn er ongeveer 800 erkende zelfstandige auditors.

Deskundige en raadgever tegelijk

De audits worden uitgevoerd volgens de Energieadviesprocedure (EAP) die vervat zit in de Europese richtlijn. De auditor of deskundige begeeft zich ter plaatse en voert de audit uit. Die kan, afhankelijk van de oppervlakte en de complexiteit van de woning, tussen 2 en 4 uur in beslag nemen, soms meer. Na een inspectieronde implementeert de deskundige de ter plaatse genoteerde gegevens met behulp van een speciaal daartoe ontworpen softwarepakket en geeft op basis daarvan een 'advies' over de globale energietoestand van de woning.

Hoewel sommige deskundigen er zich gewoon toe beperken even de verschillende vertrekken te bezoeken vooraleer een verslag op te maken zonder verdere commentaar, mag je idealiter toch verwachten dat hij meer doet dan een lijst opmaken van de zwakke punten van de woning. Hij moet de eigenaars ook een leidraad geven, bijvoorbeeld door prioriteiten te stellen, de kostprijs van de noodzakelijke werkzaamheden in te schatten om het huis energie-efficiënter te maken of door een idee te geven van de terugwintijd van de investering.

Wat kost het?

De kostprijs hangt af van gewest tot gewest.

In Vlaanderen schommelt de prijs van een audit rond de 700 euro, maar is hij in feite afhankelijk van de grootte en complexiteit van de woning. Een vaste prijs is er sowieso niet. Premies zijn er in Vlaanderen niet te krijgen voor de uitvoering van de energieauit, maar hij geeft wel recht op een attest waarmee 40% van de kosten van de EAP-audit fiscaal aftrekbaar is.
In Brussel voert het Brussels Energieagentschap (ABEA) wel een honderdtal gratis audits uit per jaar, maar het wordt met aanvragen voor kosteloze audits overspoeld. De meesten moeten dus zelf in de beurs tasten en een privédeskundige aanstellen. Ook hier bedraagt de kostprijs ongeveer 700 euro en komt een gewestelijke premie tussen voor 50% van het bedrag (geplafonneerd tot 400 euro). De fiscale aftrek van 40% is niet altijd van toepassing in Brussel, omwille van een fout in het reglement. Ter compensatie kent het Brussels Gewest een bijkomende subsidie toe die overeenkomt met de federale belastingsvermindering, en dat zolang de wettelijke basis niet operationeel is.
In Wallonië geldt ongeveer dezelfde gemiddelde kostprijs, maar hier wordt die quasi integraal terugbetaald. Het gewest kent een premie toe van 60% van het factuurbedrag, terwijl de federale overheid een belastingkorting van 40% van de kostprijs van de audit toekent. Als je alles bij elkaar telt, komt de reële kost – na terugbetaling – op plusminus 110 euro. Om van de premies en de belastingvermindering te kunnen genieten, moet je wel een auditor kiezen met een EAP-erkenning.

Is het werkelijk efficiënt?

Als we het Energiedepartement van het Waalse Gewest mogen geloven, zou de energiewinst van een woning 30% en meer kunnen bedragen op voorwaarde dat je de maatregelen die de auditor voorstelt, ook daadwerkelijk uitvoert.

De premies in het kort

• Vlaamse Gewest: geen gewestelijke premie

• Brussels Hoofdstedelijk Gewest: 50% van het factuurbedrag (geplafonneerd op € 400)

• Waalse Gewest: 60% van het factuurbedrag (geplafonneerd op € 360)

• Federale premie: belastingvermindering van 40% in Wallonië en Vlaanderen. In Brussel wordt deze vervangen door een andere subsidie. Deze kunnen beide gecombineerd worden met de gewestelijke premies.

Meer weten?

Dit interessante artikel kwam uit Energie, een magazine uitgegeven door Immoweb.mag, door de bekwame redactie van beter bouwen & verbouwen, de nr. 1 van de Belgische bouwmagazines. Het magazine telt meer dan 35 artikels, helder onderverdeeld in 4 grote hoofdstukken: De woning, Beschikbare energie, Verbruik en Administratie.

Je krijgt dit magazine Immoweb.mag Energie gratis in je bus. Het enige dat je daarvoor dient te doen, is lid te worden van MijnImmoweb.