Met welk houttype verwarmen?

Sinds jaar en dag heeft de mens hout als energiebron gebruikt, of het nu was om zich te verwarmen, te koken of als verlichting. Toch raakte het daarna wat op de achtergrond. Maar in een context van duurzame ontwikkeling en toenemende belangstelling voor hernieuwbare energiebronnen, wordt het dezer dagen herondekt.

De prijsstijging van de fossiele brandstoffen heeft niet in ieders nadeel gespeeld. Zo hebben de verkopers van houtkachels en inzethaarden gouden zaken gedaan en hun verkoop de laatste vijf jaar met zowat 30% zien stijgen.

Houtkachels zijn nog steeds de belangrijkste speler op de markt en kunnen, voor zover hun warmtevermogen voldoende is, perfect dienst doen als hoofdverwarming in de ruimte waar ze worden geïnstalleerd. In dat geval moet je in de andere ruimtes wel bijverwarming voorzien. Een ander alternatief is centrale verwarmingsinstallaties op hout. In België zouden reeds meer dan 8.000 woningen met dit type verwarmingssysteem zijn uitgerust.

Verwarmen met hout is immers de beste technologie voor wat betreft de CO2- en SO2-uitstoot (koolstofdioxide en zwaveldioxide)- op voorwaarde dat de verbranding in goede omstandigheden gebeurt natuurlijk.

Betrekkelijk stabiele prijzen

De prijs van pellets bleef sinds 2009 betrekkelijk constant. Reken ongeveer € 250/ton, exclusief btw (1 ton pellets komt overeen met ongeveer 500 liter stookolie). Die prijs daalt naargelang het aantal bestelde ton.

De prijs van de houtkorrels wordt in hoofdzaak bepaald door de prijs van het houtafval dat op zijn beurt afhangt van de houtverwerkingsindustrie en dus niet van de prijs van de fossiele brandstoffen. Pellets kunnen geleverd worden onder de vorm van paletten of in bulk met vrachtwagens die de pellets in de opslagruimte blazen.

Houtblokken, hakselhout of pellets?

Houtblokken: om het maximum te halen uit houtblokken, moet het gebruikte hout heel droog (ten minste twee jaar gedroogd) en niet vervuild zijn (geen verf, vernis of impregneringsproducten). Nat hout verbrandt immers niet volledig en zorgt voor de uitstoot van vervuilende stoffen.

Houtsoorten met de hoogste verbrandingswaarde zijn haagbeuk, eik of beuk.

Om het hout op te slaan heb je buiten wel voldoende plaats nodig.

Houtspaanders of hakselhout: dit is houtafval van ongeveer 3 x 2 x 1 cm.

Ze kunnen gebruikt worden in automatische ketels. Dit zorgt ervoor dat je ze niet om de haverklap met de hand moet bijvullen.

We onderscheiden: houtafval uit de bosbouw (het hout wordt gewoonlijk verhakseld als het nog vochtig is, waarna de spaanders op een hoop gedurende enkele maanden gedroogd worden), en industriële houtspaanders afkomstig van de houtindustrie (hier is het hout gewoonlijk al droog en kunnen de houtspaanders meteen na verhakseling gebruikt worden).

Pellets zijn cilindrische houtkorrels afkomstig van samengeperst houtafval uit zagerijen en schrijnwerkerijen, zonder additieven of chemische bindmiddelen. Het gaat dus om een heel natuurlijke brandstof.

Hun lengte varieert tussen 1 en 5 cm. Twee kilogram korrels bevat dezelfde hoeveelheid energie als één liter stookolie en 1 m3 houtkorrels produceert ongeveer dezelfde warmte als 320 liter stookolie. Het warmtevermogen van pellets, om en bij de 5 kWh/kg, is twee- tot driemaal hoger dan dat van houtblokken.

Belangrijk om weten is dat pellets hydrofiel zijn, dat wil zeggen dat ze heel snel het vocht uit de omgevingslucht absorberen en dat ze dus op een droge plaats moeten opgeslagen worden. Hoe langer ze worden bewaard, hoe sneller de kwaliteit van de pellets daalt...

Pelletproductie: een sector met toekomst

Europa telde in 2008 ongeveer 440 fabrieken waar pellets geproduceerd werden, met een productie van om en bij de 7,5 miljoen ton. Dit cijfer zou tegen 2020 10 keer zo hoog kunnen liggen, goed voor 75 miljoen ton. Het is immers mogelijk korrels te fabriceren met een aantal brandstoffen uit biomassa (houtafval, houtspaanders enz.).

In België zijn er 7 productie-eenheden (waarvan er 6 alleen al in Wallonië, waar de houtenergie-industrie het wijdst vertakt is).

De nettoproductie bedraagt ongeveer 225.000 ton waarvan ongeveer een kwart bestemd is voor huishoudelijk gebruik. In de komende jaren zouden verschillende productiesites kunnen uitbreiden.

Hout-energie: wind in de zeilen!

Met meer dan 68,7 Mtep (miljoen ton olie equivalent), staat hout op de eerste plaats van de hernieuwbare energiebronnen in Europa.

Volgens de laatste barometer van EurObserv’ER, ging de productie van deze grondstof in de loop van dezelfde periode er met 2,3% op vooruit. Hoewel ze er ook steeds op vooruit gaat sinds begin 2000, blijft de Belgische productie met bijna 0,50 Mtep een stuk lager dan de onbetwiste leiders: Duitsland (9,7 Mtep), Frankrijk (8,5 Mtep), Zweden (8,4 Mtep) en Finland (7,3 Mtep).

Ondanks het feit dat België slechts de 21e plaats bekleedt binnen de 27 landen van de Europese Unie, blijft hout niettemin de eerste hernieuwbare energiebron die bij ons gebruikt wordt.

Er zijn pellets en pellets

De pelletsector heeft zich steeds beter weten te organiseren op het vlak van productie en distributie. En kwaliteit wordt verondersteld, maar op dit ogenblik is het echter nog steeds wachten op een Belgische norm. Producenten baseren zich bijgevolg op buitenlandse normen (ÖNORM-Oostenrijk, DIN en DIN plus-Duitsland, NF-Frankrijk).

Drie Belgische producenten hebben op dit ogenblik een DIN plus-label. De andere respecteren meestal de kwaliteitscriteria die door de normen worden opgelegd, maar zijn niet officieel gecertificeerd en mogen de norm dus niet vermelden. Consumenten hebben er alle belang bij te kiezen voor gecertificeerde producten. Er bestaan immers ook pellets van slechte kwaliteit (te hoge vochtigheidsgraad, aanwezigheid van solventen en zware metalen, korrels in slechte staat). Deze leveren niet het verwachte warmtevermogen, en kunnen schadelijk zijn voor de ketel en de gezondheid.

Meer weten?

Dit interessante artikel kwam uit Energie, een magazine uitgegeven door Immoweb.mag, door de bekwame redactie van beter bouwen & verbouwen, de nr. 1 van de Belgische bouwmagazines. Het magazine telt meer dan 35 artikels, helder onderverdeeld in 4 grote hoofdstukken: De woning, Beschikbare energie, Verbruik en Administratie.

Interessant, niet? En het beste moet nog komen!

Je kan dit naslagwerk van bijna 150 blz gratis in je bus krijgen. Het enige dat je daarvoor dient te doen, is lid te worden van MijnImmoweb. En dat gaat heel eenvoudig: klik gewoon op deze link.